BÀN CHÂN BẸT LÀ GÌ? CÁCH NHẬN BIẾT VÀ XỬ TRÍ Ở TRẺ EM, NGƯỜI LỚN

BÀN CHÂN BẸT LÀ GÌ? CÁCH NHẬN BIẾT VÀ XỬ TRÍ Ở TRẺ EM, NGƯỜI LỚN

Bàn chân bẹt là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong lòng bàn chân thấp, phẳng hoặc không thể hiện rõ khi đứng chịu trọng lượng. Khi đó, diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất thường lớn hơn so với bàn chân có vòm phát triển rõ. Ở một số người, vòm chân vẫn xuất hiện khi ngồi hoặc không chịu lực nhưng hạ xuống khi đứng, đi bộ hay chạy. Đây thường được gọi là bàn chân bẹt mềm.

Bàn chân bẹt có thể gặp ở cả trẻ em và người trưởng thành. Tuy nhiên, ý nghĩa của tình trạng này không giống nhau ở từng độ tuổi. Trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi thường chưa có vòm gan chân rõ do hệ xương, cơ, dây chằng còn trong quá trình hoàn thiện, đồng thời mô mềm dưới lòng bàn chân tương đối dày. Vì vậy, lòng bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ chưa thể được xem là dấu hiệu chắc chắn của bệnh lý.

Ở người trưởng thành, bàn chân bẹt có thể tồn tại từ thời thơ ấu hoặc xuất hiện về sau. Một số nguyên nhân liên quan đến chấn thương, tăng trọng lượng cơ thể, thay đổi gân và dây chằng, bệnh lý khớp, tuổi tác hoặc những rối loạn ảnh hưởng đến cơ và thần kinh.

Dấu hiệu nhận biết bàn chân bẹt

Một trong những cách quan sát đơn giản là cho người cần kiểm tra đứng chân trần trên mặt phẳng và nhìn phần vòm phía trong bàn chân. Nếu vùng giữa lòng bàn chân gần như áp sát mặt đất, đây có thể là dấu hiệu gợi ý vòm chân thấp.

Phụ huynh cũng có thể kiểm tra dấu chân của trẻ bằng cách làm ướt lòng bàn chân rồi cho trẻ bước lên nền khô hoặc một tờ giấy. Bàn chân có vòm rõ thường để lại dấu in bị khuyết ở phần giữa. Nếu dấu chân gần như đầy đủ hình dạng lòng bàn chân, khả năng vòm chân thấp sẽ cao hơn. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ có giá trị tham khảo và không thể dùng để xác định chính xác mức độ bàn chân bẹt.

Một kiểm tra khác là cho trẻ hoặc người trưởng thành nhón gót. Nếu vòm bàn chân xuất hiện khi nhón gót, bàn chân có khả năng thuộc nhóm bẹt mềm. Nếu vòm vẫn phẳng, bàn chân cứng hoặc động tác nhón gót gây đau, hạn chế vận động, cần được đánh giá chuyên môn.

Những triệu chứng nào cần lưu ý?

Không phải bàn chân bẹt nào cũng gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhiều người có vòm chân thấp nhưng không đau, vẫn đi bộ, chạy, chơi thể thao và sinh hoạt bình thường. Trong những trường hợp này, việc can thiệp tích cực thường không cần thiết.

Ngược lại, đau hoặc mỏi ở gan bàn chân, gót chân, cổ chân, cẳng chân hay đầu gối có thể là dấu hiệu cần chú ý. Ở trẻ em, cha mẹ nên quan sát thêm tình trạng trẻ dễ vấp ngã, nhanh mỏi khi chạy nhảy, thay đổi dáng đi hoặc ngại tham gia hoạt động thể chất.

Ở người trưởng thành, nếu đau ngày càng tăng, bàn chân thay đổi hình dạng, khả năng đi lại giảm hoặc khó thực hiện những hoạt động thường ngày, nên đi khám để xác định nguyên nhân. Đặc biệt, bàn chân bẹt xuất hiện mới ở người trước đây không có biểu hiện bất thường cần được đánh giá cẩn thận.

Bàn chân bẹt có thể ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Vòm gan chân góp phần hấp thụ và phân bổ lực trong quá trình đứng, đi bộ và chạy. Khi vòm chân hạ thấp đáng kể, cách bàn chân tiếp xúc với mặt đất có thể thay đổi, từ đó làm thay đổi cơ chế chịu lực của cổ chân và cẳng chân.

Ở một số trường hợp có triệu chứng, sự thay đổi này có thể liên quan đến đau bàn chân, cổ chân hoặc đầu gối. Khi tình trạng kéo dài, tư thế và chuyển động của các khớp phía trên như khớp háng cũng có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, không nên mặc định rằng mọi trường hợp bàn chân bẹt đều gây biến chứng hoặc dẫn đến bệnh lý ở các khớp khác.

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào cấu trúc bàn chân, độ mềm dẻo của vòm, nguyên nhân, mức độ biến dạng và khả năng vận động của từng người.

Chẩn đoán bàn chân bẹt như thế nào?

Việc chẩn đoán không chỉ dựa vào hình ảnh lòng bàn chân. Bác sĩ thường quan sát bàn chân khi đứng, đi lại và thực hiện một số động tác chịu lực. Đồng thời, khả năng vận động của cổ chân, gân cơ, khớp và sự liên kết của toàn bộ chi dưới cũng được xem xét.

Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định X-quang hoặc phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác để đánh giá cấu trúc xương, mức độ biến dạng và tìm nguyên nhân tiềm ẩn. Với trẻ em, việc đánh giá còn cần tính đến độ tuổi và giai đoạn phát triển của hệ cơ xương.

Điều trị và hướng xử trí

Nếu bàn chân bẹt không gây đau và không ảnh hưởng đến chức năng, người bệnh thường chỉ cần theo dõi và duy trì hoạt động thể chất phù hợp. Ở trẻ nhỏ, việc theo dõi sự phát triển tự nhiên của vòm chân đặc biệt quan trọng, tránh can thiệp không cần thiết chỉ vì hình dạng bàn chân phẳng.

Khi xuất hiện triệu chứng, phương pháp bảo tồn có thể bao gồm điều chỉnh hoạt động, tập phục hồi chức năng, tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân, kéo giãn nhóm cơ phù hợp hoặc sử dụng dụng cụ hỗ trợ theo chỉ định. Các bài tập vận động ngón chân, kiểm soát thăng bằng và kéo giãn gân gót có thể được áp dụng tùy tình trạng cụ thể.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những trường hợp biến dạng nghiêm trọng, gây đau kéo dài, hạn chế chức năng và không đáp ứng với các phương pháp bảo tồn. Vì vậy, hình ảnh bàn chân bẹt không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải điều trị. Khi xuất hiện đau, biến dạng tiến triển hoặc bất thường về dáng đi, thăm khám sớm sẽ giúp xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.